Yılsonu Kontrol İşlemleri

 

Anonim ve limited şirketler ile işletmelerde (Serbest Meslek Dahil) vergi hukuku uygulamaları ile ilgili yapılması gereken işlemler

 

Bilindiği gibi, ticari şirketlerde muhasebesel olarak yapılması gerekli bir dizi işlemler ve hazırlıklar bulunmaktadır. Yapılması gerekli önemli bazı işlemleri kısaca aşağıda özet olarak sunuyoruz.

1- Üretim işi ile uğraşan firmalarda yılsonu itibariyle (mümkünse yılsonundan önce) envanter yapmak ve bu envanterin fiyatlandırılması da tamamlanarak fiili ve kaydi envanterler mukayese edilmelidir.   Böylece, gerek kayıtsal ve gerekse fiili envanter mukayesesi yapılarak düzeltme olanağı varsa bu işlemler yapılabilir.

2- Yılsonu itibari ile (mümkünse yılsonundan önce) müşterilerle hesab-ı cari mutabakatları yapılarak (Alıcılar ve Satıcılar dahil) cari hesapların kontrol edilmesi sağlanmalıdır. Hesaplar arasında farklılık varsa kaynağına inilerek gerekli düzeltmeler yapılmalıdır. Hatta var ise diğer cariler, kiralar, aidatlar, krediler gibi mutabakatların da yapılması gerekmektedir. Hatta var ise diğer cariler, kiralar, aidatlar, krediler gibi mutabakatların da yapılması gerekmektedir.

3- Şüpheli alacaklar ile ilgili çalışmalar yapılarak tahsil edilmeyen veya tahsil edilmeyeceği anlaşılan  alacaklarla ilgili davalar açılmalıdır. Ve bu konuda yılsonun da karşılık ayrılması işlemleri unutulmamalıdır.

4- Sene içerisinde satın alınan sabit kıymetlerin vergi usul genel tebliğine göre yaşamları belirlenerek, yıl içinde alınan binek araçların kıst amortismana tabi tutulması gerektiği hususu gözden uzak tutulmamalıdır. Ayrıca sabit kıymetler için kredi kullanılması durumunda ilk yıl kredi maliyetlerinin sabit kıymetin üzerine maliyet olarak ilave edilmesi temin edilmelidir.

5- İthalat yapan firmaların ithalatla ilgili işlemlerini dosyalar bazında takip ederek verilen avansların neticelendirilmesini sağlamalıdırlar. Bu konuda 159 nolu hesabımızda bulunan ithalatların izlenmesi ile ilgili gelecek aylardaki durumlar, satın almalar ve ithalat servislerinin dikkatlerinin çekilmesi muhasebe servisi ile paralel olarak yürütülmelidir.

6- İşletmenin bünyesine göre sabit varlıkların envanteri yapılmalıdır. Varsa bu sayımlar listelerle kıyaslanmalıdır.   Kullanılmayan sabit kıymetler de dikkate alınmalıdır. Kullanılmayan sabit kıymetler ile fiilen kullanılan sabit kıymetler ilişkilendirilerek buna göre muhasebe kayıtları düzeltilmelidir.

7- Sene içerisinde alınan sabit kıymetler ile sene içerisinde satılan sabit kıymetler ile ilgili gerekli karşılıklar, yenileme fonu vb. hesaplar   dikkatle incelenmeli buna göre kayıtlar yapılmalıdır. Daha önce fona atılan tutarların süreleri kontrol edilmeli, satılan ve fon ayrılan sabit kıymetler yerine alınan bir sabit kıymet varsa amortisman kontrolü yapılmalı ve süresi biten fonların gelir hesabına intikali temin edilmelidir.

8- Şirketin ortaklar cari hesaplarının incelenmesi ve ortaya çıkan duruma göre “adatlandırma” yapılması, örtülü sermaye, örtülü kazanç ve adatlandırma gibi işlemler dikkatle izlenmeli buna göre yapılması gerekli işlemler ve politikalar gözden geçirilmelidir.

9- Şirketin Kasa hesaplarının incelenmesi ve ortaya çıkan duruma göre “adatlandırma” yapılması, örtülü sermaye, örtülü kazanç ve adatlandırma gibi işlemler dikkatle izlenmeli buna göre yapılması gerekli işlemler ve politikalar gözden geçirilmelidir.

10- Şirketimizin kısa veya uzun vadeli borç veya alacakları ilgili hesaplarda yer alan masrafların 1 yıldan kısa veya 1 yıldan uzun olarak değerlendirilmesinin yapılması ve bunun ışığında gerekli düzeltmeler yapılarak bilançoya aktarılmalıdır. (İlgili hesaplar için 180 ve 280 nolu hesapların incelenmesi gerekir).

11- Grup şirketlerimiz varsa bünyede üretim firması, pazarlama firması vb. birden çok firmaların mevcut olması halinde bu şirketlerin kendi aralarında ilişkilerinin de var olması durumunda gerekli vergisel planlamaların yapılması sırasında 5520 sayılı yeni KVK’na göre transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımına dikkat edilerek buna göre kar veya paylaşım oranlarının dikkate alınarak buna göre bir politika geliştirilmelidir. Örtülü Sermaye aktarımı ile transfer fiyatlandırması olup olmadığı kontrol edilmeli, varsa gerekli muhasebe politikalarının önceden belirlenmesi gerekmektedir.

12- Şirketin muhtasar, KDV, kurumlar vergisi ve varsa SGK prim borçlarının ödenmemesi durumunda muhtelif teşviklerden “yararlanmama” gibi neticeler olduğundan dolayı bu borçların ödenmesi veya mahsup sisteminin çalıştırılması gerekir. aksi halde, şirketimiz çeşitli indirimlerden ve teşviklerden yararlanamayacak veya SGK %5 indirim olanağından da dolayısıyla mahrum kalacaktır. Gerekirse, maliye, SGK ve diğer kurumlarda borç döküm çizelgelerinin alınması yararlı olacaktır.

13- Ödenmeyen Sgk Primlerine ait giderleştirilmiş prim tutarlarının gider hesaplarından çıkartılması temin edilmelidir.

14- Şirketimizin KDV ile ilgili iade dosyaları, indirimli orana tabi işlemler varsa bu konudaki yapılan hesaplamalar ve hazırlanan dosyalar gibi işlemleri incelenmelidir. Varsa mahsup veya “nakit iade” talep edilecekse bu konuda hazırlanacak dosyalar 2011 Ocak ayı içerisinde ilgili vergi dairesine müracaat edilerek “yüklenilen ve indirilecek KDV listeleri” için hazırlıklara başlanılmalıdır.

15- Şirketimizin varsa devam etmekte olan ihtilafları veya yıl içinde biten uyuşmazlıklarının olup / olmadığı dışarıdan hukuk müşavirleri ile görüşülerek bunların aşamalarına göre dönem sonunda varsa bilançoda veya dipnot olarak süreçle ilgili uyarılara yer verilmelidir. Ayrıca varsa Şirket avukatı ile dosya mutabakatlarının yapılması gerekmektedir.

16- Üretim işletmelerinde dönem sonunda ayrılacak fire, zayiat, kesafet ve diğer karşılıklar oranları itibariyle tespit edilmeli ve bu konuda resmi mercilerden gerekirse yazı alınmalıdır.

17- Yıl sonu mizanlar başından sonuna kadar incelenmeli ve bu mizanların doğru bir şekilde sene içi hareketleri yansıtıp / yansıtmadığı kontrol edilmelidir. Varsa hesaplar arasında virmanlar yapılmalıdır. Ters bakiye veren hesaplar tespit edilerek sorgulaması yapılmalıdır.

18- Yıl içinde yapılması gerekli sermaye artışı işlemleri, şirket yetkililerin görev süreleri ile ilgili yetki belgeleri, huzur hakkı bordroları, personelle ilgili ikramiye, bayram, yılbaşı ikramiyesi vs. bordrolar düzenlenmelidir.

19- Yıl içerisinde tescili yapılmış işlemler kontrol edilerek, vergi dairesi ve sgk bildirimlerinin yanında defter kayıtları ile uyumu sağlanmalıdır.

20- Yılsonu defter tasdikleri yıl bitmeden yaptırılmalı, E-Arşiv, E-Fatura ve E-Defter gibi geçilmesi zorunlu olan işlem limitleri kontrol edilerek zorunlu olan geçişlerin yıl sonuna kalmadan alt yapısının temin edilerek işlemlerin bir an önce başlatılması ve gerekli program alt yapısının oluşturulması gerekmektedir.

21- Bağımsız Denetim şartları gözden geçirilerek, limitlerin üzerinde kalan firmaların Bağımsız Denetime geçmeleri gerekmektedir.

22-  Önceki aylara ait kayıtlara girilmeyen faturanın olup olmadığı kontrol edilmelidir. Dönemsellik ilkesi gereği Ocak 2018 dönemine ait bir fatura en geç 31.12. 2018 tarihinde kayıtlara girilebileceğinden KDV indirimi açısından gerekli kontrollerin yapılması gerekmektedir.

23- Dönem içinde gider karşılığı ayıran firmaların söz konusu karşılıklara ait faturaların en geç 31.12. tarihine kadar işletmeye ulaşıp ulaşmadıklarının kontrol edilmesi gerekmektedir.

24- İşletme tarafından ödenen elektrik, su, telefon ve doğalgaz gibi giderlerin ödemeleri yapılmasına rağmen faturaları gelemeyen dönemlerin, faturaları temin edilerek KDV ve gider yönünden işletme kayıtlarına alınması temin edilmelidir. Hata Emlak Vergisi, İlan Reklam Vergisi oda aifatlarıda bu kontrole tabi tutulmalıdır.

25- İhracat İşlemlerinde götürü gider uygulaması ile ilgili işlemlerin yapılmasının yanında yurtiçi ve yurtdışı harcırah işlemlerinin kontrol edilerek, dönemsellik ilkesine göre hareket edilmesi gerekmektedir.

26- Dövizli sözleşmeler mezkur mevzuat çerçevesinde yeniden gözden geçirilmeli ve döneme ait varsa işlem yerine getirilmelidir.

27- İhracata konu işlemlerde ihracat tutarının yurtiçine getirilerek bozdurulması (DAB) ilgili işlemlerin kontrol edilmesi ve varsa gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.

28- Kur değerlemesine konu işlemlerin kontrol edilerek gerekli değerleme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekmektedir.

29- Yıllara sari hale gelen işlemlerin kontrol edilerek ildili hesaplara intikali ve gelir hesaplarından çıkartılması gerekmektedir. Aynı şekilde Yıllara sari olup, yıl içerisinde biten işlemlerin ise gelir ve maliyet hesaplarına aktarılması temin edilmelidir.

30- Stopaj ödemelerine ait tevkifatlı işlemler ile banka tevkifatı gibi şirket adına yapılan kesintilere ait stopaj evraklarının temin edilerek beyannameye intikali sağlanmalıdır.

31- Yatırım Teşvik Belgesi olan firmaların ise teşvik belgesine konu harcamalarını ve varsa vize ve kapama işlemlerini yapmaları ve vergi indirimine konu edilebilecek hale getirmeleri gerekmektedir.

Daha ayrıntılı bilgi için lütfen müşavirliğimiz ile irtibata geçiniz. 

Daha önce gönderilmiş bültenlerimize buradan http://www.optimaldenetim.com/e-bulten-arsivi/ ulaşabilirsiniz.

Aşağıdaki linklere tıklayarak sosyal medya hesaplarımızdan da bizi takip edebilirsiniz

Bir ağaç kurtarın... Gerçekten ihtiyacınız yoksa lütfen bu e-postayı yazdırmayın.

 

 

Bu mesaj ve ekleri, mesajda gonderildigi belirtilen kisi/kisilere ozeldir ve gizlidir. Bu mesajin muhatabi olmamaniza ragmen tarafiniza ulasmis olmasi halinde;mesajın gizliligi ve bu gizlilik yukumlulugune uyulmasi zorunlulugu tarafiniz icin de soz konusudur. Zira bu mesajda gizli kalması gereken özel bilgiler olabilir.Mesaj sahibinin izni olmadan içerik ve bilgiler 3. Kişiler ile paylaşılamaz. Mesajı yanlışlıkla aldıysanız, başkalarına aktarmayınız ve kopyalamayınız. Lütfen göndereni uyarınız ve mesajı siliniz. Duyarlılığınızdan dolayı teşekkür ederiz. Bu mesaj bilgi paylaşım amaçlıdır. Tavsiye veya öneri niteliği taşımaz ve kaynak olarak kullanılamaz.Mesaj ve eklerinde yer alan bilgilerin dogrulugu ve guncelligi konusunda gonderenin ya da sirketimizin herhangi bir sorumlulugu bulunmamaktadir. Sirketimiz mesajin ve bilgilerinin size degisiklige ugrayarakveya gec ulasmasindan, butunlugunun ve gizliliginin korunamamasindan, virus icermesinden veya bilgisayar sisteminize verebilecegi herhangi bir zarardan sorumlu tutulamaz.

 This message and attachments are confidential and intended solely for the individual(s) stated in this message. If you received this message although you are not the addressee, you are responsible to keep the message confidential. The sender has no responsibility for the accuracy or correctness of the information in the message  and its attachments. Our company shall have no liability for any changes or late receiving, loss of integrity and confidentiality, viruses and any damages caused in anyway to your computer system.